Korte toelichting doel van de opgave
Vanuit de opgave Waterketen ligt de focus op het zuiveren van huishoudelijk en industrieel afvalwater in ons beheergebied. Daarmee dragen we bij aan een goede waterkwaliteit van het oppervlaktewater en dragen we bij aan het behalen van de waterkwaliteitsdoelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW).
Samen met onze ketenpartners kijken we naar de ontwikkelingen die van invloed zijn op de capaciteit van ons aanvoerstelsel en op de zuiveringscapacieit. Het gaat daarbij om klimaatverandering, uitbreiding van activiteiten of juist om afkoppeling.
Bij het zuiveren stoten we broeikasgassen uit. Het is onze ambitie deze uitstoot naar nul te brengen (klimaatmitigatie). Wij beschouwen afvalwater als een grondstof in plaats van een afvalstof. Dit betekent dat we grondstoffen, reststoffen en energie zo duurzaam mogelijk (her)gebruiken. Effecten op milieu, maatschappij en financiën wegen we hierbij integraal af. Onze ambitie is dat we met het terugwinnen van grondstoffen bijdragen aan een circulaire economie.
Reguliere werkzaamheden
In 2021 hebben we voldaan aan onze zuiveringsdoelstellingen voor stikstof- en fosfaatemissies zoals we die in 2019 hebben vastgesteld in de Beleid- en Beheernota Zuiveren. Om de emissies geleidelijk verder te verlagen, hebben we procesverbeteringen doorgevoerd en doseren we iets meer ijzerzouten.
De slibproductie is structureel hoger dan een aantal jaren geleden. Dit betekent hogere kosten op onze eigen SOI en ook bij de slibeindverwerking. Daar staan ook hogere inkomsten tegenover door de toegenomen vervuilingseenheden. De aanvoer van slib naar onze SOI is jaarlijks hoger in de koude seizoenen, maar kent daar bovenop fluctuaties die lastig zijn te voorspellen. In 2021 is een aanbesteding afgerond voor een tijdelijke centrifuge om de pieken bij de SOI op te vangen.
Het investeringsprogramma is volgens de begroting uitgevoerd, waaronder ook het project Zon op rwzi's. Wel bleek eind 2021 door met name minder beschikbare inzet in de voorbereiding dat een aantal projecten naar 2022 doorschuiven.
Trends en ontwikkelingen
Binnen de opgave Waterketen wordt gewerkt aan het terugdringen van fossiele CO2 en ander broeikasgassen. Zo zijn we in 2021 voor al het slibtransport overgeschakeld van gewone diesel naar diesel die geproduceerd wordt uit biologische reststromen (blauwe diesel).
We doen metingen aan methaan- en lachgasemissies uit het zuiveringsproces en komen in 2022 met resultaten en een plan van aanpak.
In 2021 is de Covid-bemonstering op alle rwzi's professioneel opgezet en uitgevoerd. De verwachting is dat dit nog een aantal jaren zal doorgaan en wellicht wordt uitgebreid naar onderzoek op andere stoffen in het afvalwater.
Belangrijkste aandachtspunten van de opgave
In 2021 is de slibstudie herijkt. Naast een besluit tot nieuwbouw van de SOI in Heerenveen is er een vervolgonderzoek gestart naar de gewenste uitvoering en contractvorm van de slibeindverwerking. Een belangrijk aspect van dit onderzoek is de impact van de slibeindverwerking als onderdeel van de waterketen op de klimaatvoetafdruk van Wetterskip Fryslân. Met de doelstelling om in 2030 klimaatneutraal te zijn, wordt de impact hiervan op onze investeringen steeds belangrijker.
