De 17 SDGs en Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Ook in 2021 is het aanpakken van de klimaatcrisis een belangrijk onderwerp voor Wetterskip Fryslân. In ons dagelijks werk spelen we daar op in met het aanpakken van klimaatmitigatie en klimaatadaptatie. Hierbij houden wij rekening met onze rol en voorbeeldfunctie in de maatschappij door te luisteren naar belangenbehartigers en burgers en door onze maatregelen zo participatief mogelijk in te passen in het Friese landschap.

Wij werken met de klimaatagenda waarin klimaatadaptatie en klimaatmitigatie vertegenwoordigd zijn. Andere aspecten, zoals grondstoffengebruik en het bevorderen van de biodiversiteit, worden steeds belangrijker. Dit blijkt bijvoorbeeld ook in de aanpak Duurzaam GWW die we toepassen in onze plannen en uitvoeringsprojecten. Hierin bevinden zich aspecten die te maken hebben met mens, milieu en welvaart. Een breder en integraal kader kan ons dus helpen om het gehele spectrum beter te begrijpen, zodat we weten waar onze opgaven op het gebied van duurzaamheid liggen.

Sinds 2016 wordt hierover gerapporteerd in de paragraaf MVO die een integraal onderdeel uitmaakt van de jaarrapportage. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is een integrale visie op een duurzame bedrijfsvoering en de positie van het waterschap in de maatschappij. Bij ieder besluit wegen we de impact af op mens, milieu en maatschappij.

Reeds enige tijd wordt door de Unie van Waterschappen geïnventariseerd bij welke waterschappen de SDG-doelen van invloed zijn op de toekomstvisie / het beleid van het waterschap. Ook inventariseert de Unie in welke mate de individuele doelen bepalend zijn de toekomstvisie / het beleid van het waterschap. De resultaten van de inventarisatie van de Unie worden opgenomen in de Klimaatmonitor, ook voor het verslagjaar 2021.

In 2021 heeft Wetterskip Fryslân hiertoe het standpunt ingenomen om in 2022 onze MVO-doelen naar SDG’s te vertalen en daarover te gaan rapporten in onze jaarrapportage (bron: begroting 2022, pag. 9). Dit houdt in dat ook voor dit jaarverslag uit de activiteiten en beleidsdocumenten van Wetterskip Fryslân is herleid in welke mate het waterschap tegemoet is gekomen aan de SGD-doelen. In tabel verderop in deze paragraaf is een overzicht opgenomen.

De 17 United Nations Sustainable Development Goals

Vanaf januari 2016 zijn de 17 ‘Sustainable Development Goals’ geïntroduceerd als het internationale en universele kader voor duurzaamheid. Deze 17 duurzame ontwikkelingsdoelen hebben tot doel de wereld tot ‘een betere plek te maken in 2030’ en gaan zowel over het milieu, mensen en de welvaart van de maatschappij. Het eerste en belangrijkste doel is het beëindigen van extreme armoede, volgens de VN ‘de grootste uitdaging van deze tijd’. Verder zijn er doelen over gezondheid, onderwijs en schoon drinkwater, maar ook doelen over duurzame energie, minder ongelijkheid en het aanpakken van de klimaatcrisis. Feitelijk beogen de 17 SDG’s hetzelfde als het kader van MVO: duurzaam, eerlijk, transparant, binnen de ecologische grenzen.

Steeds meer organisaties omarmen de SDG’s, gemeenten, provincies, grote bedrijven, kennisinstellingen en ook de Unie van Waterschappen.
In dit jaarverslag is Wetterskip Fryslan meegenomen in deze internationale ontwikkeling. In dit jaarverslag is gekeken naar de wijze waarop Wetterskip Fryslân tegemoetkomt aan de United Nations Sustainable Development Goals (SDG’s). Voor een heel aantal doelen is voortgang te melden. Bij de betreffende doelen is aangegeven op welke wijze het SDG-doel wordt versterkt.

  Logo van de United Nations Sustainable Development Goals. http://www.sdgnederland.nl/

In Fryslân is het SDG Netwurk opgezet door o.m. de Vereniging Circulair Friesland.

 http://sdgnetwurk.frl

Dit met het doel om alle duurzame en sociale initiatieven te bundelen, ter informatie en ter inspiratie.

De prioriteiten voor de implementatie van de doelen zijn per land en per organisatie verschillend. Waar het ene land bijvoorbeeld nog hard moet werken aan gezondheidszorg, moet het andere land harder werken aan goed onderwijs. Dit betekent echter niet dat landen de voor hen belangrijkste doelen kunnen uitkiezen om de rest links te laten liggen. Zowel bedrijven als overheden, NGO's, kennisinstellingen én burgers zullen zich moeten inzetten om de doelen in 2030 te behalen.

Werken met de SDG-doelen

Een succesvolle implementatie van de SDG’s heeft een systematische aanpak nodig. De onderstaande indeling van de SDG-doelen helpt hierbij en geeft duidelijk aan hoe gezonde ecosystemen functioneren, hoe de zoetwatercyclus en klimaatregulering de basis vormt van alle waardecreatie voor de maatschappij en de economie binnen de begrenzing van de biosfeer. Vanzelfsprekend komen hierin de kaders van MVO ook weer in naar voren: planet, people, prosperity. De biosfeer is hieraan als maatgevende begrenzing toegevoegd.

Figuur: De gezonde ecosystemen, de zoetwatercyclus en klimaatregulering vormen de basis van alle waardecreatie binnen de grenzen van de biosfeer, voor de maatschappij en economie.

Duurzaamheidsdoelen WF

We zijn gebonden aan een aantal duurzaamheidsdoelen op het gebied van milieu. De Unie van waterschappenheeft zich namens de Nederlandse waterschappen gecommitteerd aan het klimaatakkoord, het grondstoffenakkoord en een aantal andere duurzaamheidsdoelen. Deze doelen zijn leidend in het prioriteren van duurzaamheidacties die we uitvoeren.

In 2018 is de klimaatagenda vastgesteld. Op pagina 82 is de klimaatagenda opgenomen. Deze klimaatagenda is opgegaan in het programma Klimaatneutraal 2030 en het programma Klimaatadaptatie. De aansturing en verantwoording vindt nu plaats vanuit deze programma’s via de opgave Strategie en Omgeving.

Wetterskip Fryslân wil energieneutraal zijn in 2025, CO2-neutraal in 2030 en in 2050 volledig circulair werken. Om dit te realiseren zijn verkenningen uitgevoerd. Op basis daarvan hebben we een vijfsporen aanpak gemaakt.

In de begroting van 2022 zijn deze vijf sporen nadere uitgewerkt met concrete acties.

In het coalitieakkoordvan 2019 is ook biodiversiteit als een belangrijke kernwaarde genoemd. Voor duurzaamheid wordt het volgende doel gesteld:

• We houden vast aan de klimaatdoelstellingen (energieneutraal in 2025 en klimaatneutraal in 2030), dragen bij aan het verbeteren van de biodiversiteit en werken mee aan recreatiefmaatschappelijke ontwikkelingen.

Tenslotte behalen we de duurzaamheidsdoelen door het toepassen van de aanpak duurzaam grond-, https://www.duurzaamgww.nl/de-aanpak/weg-, en waterbouw. Hiervoor zijn afspraken gemaakt in de Green Deal Duurzaam GWW 2.0 (2017) en het manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (2016) en de stilzwijgende verlenging van beide afsprakenkaders.

• Bij investeringsprojecten vanaf € 500.000 is het toepassen van de aanpak duurzaam grond-, weg- en waterbouw verplicht.
• Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (2019).

In 2021 is gestart met het vormgeven van duurzaam opdrachtgeverschap, een cruciaal onderdeel dat miste in de aanpak.

Door de gehele organisatie heen, voor alle organisatieonderdelen en activiteiten, gelden deze duurzame afspraken en doelen. Dit houdt in dat een overzicht van activiteiten, die invulling geven aan de SDG’s, gehaald dienen te worden uit de gehele organisatie.

Tabel: Op welke wijze passen de SDG’s bij de duurzaamheidsdoelen van WF?

Het bovenstaande is waarschijnlijk niet compleet, omdat niet structureel gerapporteerd wordt op de SDG’s. De rapportage is op de individuele SDG’s nader te preciseren aan de hand van de 170 subdoelen. De mate waarin WF hier invulling aan gaat geven volgt in 2022 (begroting 2022, pg. 9).

Duurzaam opdrachtgeverschap

In 2020 is de Unie van Waterschappen gestart met het ontwikkelen van de strategie duurzaam opdrachtgeverschap Waterschappen (strategie DOW). De strategie DOW is in 2021 positief besloten door de LedenVergadering van de Unie. In 2022 wordt deze strategie uitgerold bij de waterschappen.
De strategie DOS voorziet in een manier waarop de waterschappen een professionele, betrouwbare en duurzame opdrachtgever kunnen worden, zijn en blijven. De strategie DOS is bedoeld voor de gehele organisatie: van bestuur en directie, beleid en planvorming, van budgethouders en projectleiders tot en met de inkoopadviseurs. Deze strategie gaat over de uitgangspunten en kaders die nodig zijn om Duurzaam Opdrachtgeverschap bij de waterschappen te laten slagen.

Wat we doen, doen we duurzaam!