Het jaar 2021 ligt inmiddels al weer achter ons. In vergelijking met de drie jaar hiervoor was 2021 een nat jaar. En dat niet alleen. Veel regen viel in de vorm van plensbuien. Dat gaf op meerdere plekken overlast. Het was ook het jaar waarin Corona nog steeds volop aanwezig was. Dat had behoorlijke gevolgen voor onze organisatie. We waren weinig op kantoor, moesten voortdurend improviseren, maar bleven onze cruciale rol vervullen. En we hielpen met metingen op onze zuiveringen de verspreiding van het virus in de gaten te houden. Het grillige verloop van de pandemie heeft ook gevolgen gehad voor de voorspelbaarheid van onze financiën.
Klimaatverandering
Als waterschap hebben we volop met de gevolgen van klimaatverandering te maken. Het afgelopen jaar wisten we met man en macht we de gevolgen van het extreme weer goed het hoofd te bieden. Voor toekomstige situaties willen we goed voorbereid zijn. Daarom richten we bergingspolders in voor de tijdelijke opvang van water zoals de ruim 26 hectare grote Roordapolder. Ook informeren we inwoners en bedrijven wat ze zelf kunnen doen om wateroverlast te beperken. Maar de basis blijft een goed functionerend watersysteem. Het beheer en onderhoud daarvan is ons dagelijks werk.
Verduurzamen van onze organisatie
Tegelijkertijd nemen we ook onze verantwoordelijkheid om klimaatverandering tegen te gaan. We zetten daarom in op het verduurzamen van onze organisatie en het opwekken van hernieuwbare energie. We spelen niet alleen in op de gevolgen van klimaatverandering. Met het terugdringen van de CO 2 -uitstoot dragen we ook bij aan het tegengaan van klimaatverandering zelf. Met het vaststellen van het Veenweideprogramma komen beide doelstellingen samen. We werken hier namelijk aan het beperken van de bodemdaling en de CO 2 -uitstoot en verbeteren tegelijkertijd het watersysteem.
In onze eigen organisatie hebben we meerdere stappen gezet om te verduurzamen en zo klimaatverandering tegen te gaan. We wekken inmiddels zo’n 30% van ons verbruik aan elektriciteit zelf op. Ons wagenpark is grotendeels overgestapt op schone brandstoffen. In 2021 startten we met een verkenning om deel te nemen in het windmolenpark Nij Hiddem Houw. Hiermee willen we uiteindelijk 100% energieneutraal worden.
Veilig blijven wonen
In ons land wonen we veilig achter de dijken. En dat willen we graag zo houden. We werken daarom aan meerdere projecten om onze kustverdediging te versterken. Zo zijn we begonnen met de voorbereidingen voor het verbeteren van de 47 kilometer Waddenzeedijk tussen Koehool en Lauwersmeer. En hebben we in het Waddengebied een studie afgerond voor de eerste fase van het versterken van de duinen en dijken op Schiermonnikoog.
Corona
Ondanks de Covid-19 pandemie ging ons werk door. Alleen veranderde voor veel medewerkers wel de werkwijze. Zo ontdekten we tijdens het vele thuiswerken nieuwe manieren van overleg en samenwerken. Slimme software en aangepaste gebouwen hielpen ons daarbij.
Tijdens de pandemie ondersteunden we het RIVM door regelmatig monsters te nemen in onze installaties voor rioolwaterzuivering. Zo ontstond een goed beeld hoe het virus zich verspreidde. Landelijk en regionaal. Mogelijk gaan we deze manier van bemonstering voortzetten en verder uitbreiden.
Jongeren
We willen jongeren meer betrekken bij ons werk. Veel van wat wij doen heeft tenslotte gevolgen voor toekomstige generaties. Denk aan de plannen op het gebied van ruimte en veiligheid. Met het project ‘Blik op de #toekomst’ onderzoeken we hoe jongeren kunnen meedenken en hoe hun stem kan doorklinken in onze beslissingen.
Voortdurend verbeteren en slimmer werken
De nieuwe manieren van werken die we tijdens de pandemie ontdekten, passen goed bij de ontwikkeling die we als organisatie doormaken. Als overheid 3.0 kunnen we in de toekomst snel en flexibel inspelen op de diverse maatschappelijke veranderingen. Met ons nieuwe bedrijfsmodel willen we slagvaardiger en integraler werken. We zetten opgaven en gebieden meer centraal en kunnen daardoor extra kwaliteit leveren. Voortdurend verbeteren en slimmer werken zijn daarbij een belangrijke motivatie. Met name door ons programma Digitale Transformatie werken we aan de inzet van slimme technologie en een versterking van onze informatiepositie.
Financiële toekomst
De jaarrekening, sluit in tegenstelling tot de begroting, met een positief resultaat. Desondanks is het belangrijk om te blijven werken aan onze financiële toekomst. Het Dagelijks en Algemeen Bestuur hebben daar in het voorjaar van 2021 samen aan gewerkt. Dit met ondersteuning van het zogenoemde Lysias-traject. Om te komen tot een sluitende kadernota in 2023-2027 organiseren we in 2022 een aantal bijeenkomsten. Herin werken we ook met elkaar aan een langere termijn verkenning voor 2035. Waarbij we kijken naar hoe we ons waterbeheer ook in de toekomst betaalbaar houden.
Het jaar 2021 was een jaar van veranderingen. Door steeds meer de opgaven en gebieden centraal te stellen kunnen we als organisatie efficiënter en slagvaardiger werken. Zo zijn we klaar voor een toekomst waar water ons de weg wijst.
Luzette Kroon, Dijkgraaf
Oeds Bijlsma, Secretaris-directeur